Lubraniec

Położenie:

lokalny ośrodek rolniczo-usługowy na Pojezierzu Kujawskim, nad Zgłowiączką, na południowy zachód od Włocławka.

Historia:
Znany od końca XIV w. - był gniazdem rodu Godziembów. Andrzej z Lubrańca, sędzia brzeski, reprezentował stronę polską, gdy aktem unii horodelskiej do herbu Godziemba przyjmowany był litewski ród Butowtowiczów. W 1509 r. Lubraniec uzyskał prawa miejskie, staraniem Jana Lubrańskiego, biskupa poznańskiego. Miasto pełniło funkcje lokalnego ośrodka handlowego (jarmarki) i rzemieślniczego. W 1867 r. utracił prawa miejskie, odzyskał je w 1919 r. W latach międzywojennych był ośrodkiem handlowym dla rolniczego zaplecza (handel bydłem, zbożem), znajdowały się tu młyny. Podczas okupacji hitlerowskiej włączony do Rzeszy; zagładzie uległa liczna przed wojną ludność żydowska.

Warto zwiedzić:
- Kościół parafialny Matki Boskiej Szkaplerznej zbudowano w l. 1905-06 w miejscu dawnego konwentu kanoników regularnych. Nawa wykorzystuje część murów dawnego kościoła z końca XV w., wysoka wieżą zwieńczona jest iglicą. Wewnątrz secesyjne witraże z 1906 r., polichromia z l. 1933-36. Przy prezbiterium dwie piętrowe przybudówki, jedna z nich mieści muzeum parafialne, gdzie eksponowane jest głównie pochodzące z XVII-XIX w. wyposażenie dawnego konwentu.
- Pałac w Lubrańcu wzniesiony został po 1827 r., wg projektu Hilarego Szpilowskiego, prawdopodobnie w miejscu dawnego dworu obronnego Lubrańskich z XVI w. Od frontu ma kolumnowy portyk i niski trójkątny przyczółek. Pałac otacza park krajobrazowy z 1 połowy XIX w., z sadzawką o tarasami opadającymi ku Zgłowiączce.

źródła:
Jerzy Kwiatek, „Polska. Urokliwy świat małych miasteczek”, Sport i Turystyka MUZA SA, Warszawa 2003