Kamień Krajeński

Położenie
Położony jest na północ od Sępólna Krajeńskiego na trasie do Koszalina, leży nad rzeką Kamionką i jeziorem Mochel na Pojezierzu Krajeńskim.

Historia
Pierwotnie znajdowała się tu wieś Wawrzyszkowo, na terenie której arcybiskup gnieźnieński Jarosław Bogoria ulokował w 1359 r. miasto Kamień na prawie magdeburskim. W tymże czasie wzniesiono zamek obronny. Miasto stanowiło siedzibę klucza kamieńskiego posiadłości arcybiskupa gnieźnieńskiego w Krajnie. Podczas wojen z Krzyżakami Kamień kilkakrotnie niszczono i plądrowano. W 1512 r. miasto podniesiono do rangi archidiakonatu kamieńskiego, a w 1651 r. kościół stał się kolegiatą. Miejscowość rozwijała się pomyślnie, korzystając z licznych przywilejów nadanych jej przez arcybiskupów i stała się jednym z ważniejszych miast na Krajnie. W 1772 r. arcybiskupi gnieźnieńscy utracili prawo własności do Kamienia na rzecz Prus, a likwidacja w 1822 r. archidiakonatu przyczyniła się do jego upadku.

Warto zwiedzić:
- barokowo-renesansowy kościół pokolegiacki śś. Piotra i Pawła – świątynię wzniesiono po 1581 r., a w latach 1720-22 znacznie rozbudowano i powiększono z fundacji arcybiskupa Stanisława Szembeka, a w 1865 r. dobudowano doń transept. Architektonicznie jest to jednonawowa budowla z kwadratową wieżą od zachodu i pokrytym polichromią sklepieniem, wyposażona w stylu barokowym; z zewnątrz prezbiterium zachował się renesansowy ryt naścienny.

źródło:
Włodzimierz Bykowski, Wieńczysław Bykowski, Kujawsko-Pomorskie dla każdego, Towarzystwo Przyjaciół Dolnej Wisły, Bydgoszcz 2005