Górzno

Położenie:
Ośrodek turystyczno-wypoczynkowy na Pojezierzu Dobrzyńskim, nad jeziorem Górzno i Jeziorem Młyńskim, na skraju Górznieńsko-Lidzbarskiego Parku Krajobrazowego, na wschód od Brodnicy.

Historia:
Górzno znane jest od 1229 r., było ośrodkiem dóbr biskupów płockich, którzy wznieśli tu zamek,a położonej przy nim osadzie nadali prawa miejskie w 1327 r. W 1375 r. miała miejsce powtórna lokacja, a w 1592 r. potwierdzenie praw miejskich. Miasto było lokalnym ośrodkiem handlowym (jarmarki) i rzemieślniczym. W 1629 r. Polacy pod wodzą Stanisława Potockiego ponieśli pod Górznem klęskę w bitwie z wojskami króla szwedzkiego Gustawa II Adolfa; zniszczony został wówczas zamek biskupi. W 1772 r. Górzno, jako jedyne miasto ziemi dobrzyńskiej, znalazło się pod zaborem pruskim.w 1773 r. zostało zniszczone całkowicie przez wielki pożar i utraciło prawa miejskie. Powoli odbudowywane, odzyskało je w 1833 r. Leżało blisko granicy z Królestwem Polskim, a mieszkańcy udzielali aktywnej pomocy powstaniom: listopadowemu i styczniowemu. W 1920 r. Górzno wróciło do Polski.
Nazwa miasta odzwierciedla jego położenie na znacznym wzniesieniu opadającym na wschód stromo ku leżącym u podnóża jeziorom.

Warto zwiedzić:
- Kościół parafialny Świętego Krzyża zbudowany w l. 1765-1812 w miejscu wcześniejszych kościołów (najdawniejszy z XIV w.). Do 1830 r. należał do bożogrobowców. Jednonawowy, czteroprzęsłowy z kruchtą i dwiema wieżami (na nich krzyże z podwójnymi ramionami, znak bożogrobowców). Wyposażenie wnętrza rokokowe. W ołtarzu głównym otoczony lokalnym kultem obraz z XVII w. Matki Boskiej z Dzieciątkiem.

źródła:
Jerzy Kwiatek, „Polska. Urokliwy świat małych miasteczek”, Sport i Turystyka MUZA SA, Warszawa 2003